शिक्षक फ्रेंडली’ झाल्याने विद्यार्थ्यांमधील शिस्त व आदर कमी झाला : कुलगुरू डॉ. विजय माहेश्वरी संजीवन निवृत्त आदर्श शिक्षक पुरस्काराने १८ ज्येष्ठ शिक्षकांचा सन्मान

जळगाव प्रतिनिधी : “कायद्यामुळे शिक्षक ‘फ्रेंडली’ झाल्याने विद्यार्थ्यांमधील शिस्त, शिक्षकांविषयीचा आदर आणि शिक्षकांची सामाजिक प्रतिष्ठा कमी झाली आहे. मात्र, अभ्यासक्रमाला तंत्रज्ञानाची जोड दिल्यामुळे शिक्षण अधिक प्रभावी झाले आहे,” असे प्रतिपादन कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. विजय माहेश्वरी यांनी केले.

संजीवन ज्येष्ठ नागरिक मंडळ, जळगाव यांच्या वतीने आयोजित ‘संजीवन निवृत्त आदर्श शिक्षक पुरस्कार २०२६’ वितरण सोहळ्यात प्रमुख अतिथी म्हणून ते बोलत होते. सूर्यजीवनी अभ्यासिकेच्या सभागृहात २४ सप्टेंबर २०२६ रोजी हा कार्यक्रम उत्साहात पार पडला.

यावेळी विचारपीठावर मंडळाचे उपाध्यक्ष सुनील जाधव, सचिव प्रकाश बारी, सहखजिनदार उल्हास चौधरी आणि जनसंपर्क अधिकारी कैलास सोनार उपस्थित होते. प्रारंभी मान्यवरांच्या हस्ते महात्मा जोतिबा फुले व क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांच्या प्रतिमांचे पूजन, माल्यार्पण व दीपप्रज्वलन करण्यात आले. कुलगुरू डॉ. विजय माहेश्वरी यांचे पुष्पगुच्छ देऊन स्वागत करण्यात आले. तसेच मानपत्र देऊन मंडळातर्फे त्यांचा सन्मान करण्यात आला. मानपत्राचे वाचन स्वाती अहिरराव यांनी केले.

१८ निवृत्त शिक्षकांचा सन्मान

‘संजीवन निवृत्त आदर्श शिक्षक पुरस्कार २०२६’ चे सन्मानार्थी म्हणून अलका पितृभक्त, हरिश्चंद्र सोनवणे, आधार बाजीराव सपकाळे, बाळू पाटील, शिरीष सोनार, बापू साळुंखे, विजय सुपडू लुल्हे, भास्कर पाटील, अविनाश कुमावत, शालीग्राम नामदेव भिरुड, सुहासिनी सखाराम खाडीलकर, पंडित तायडे, प्रा. धनंजय गुजराथी, आशा कांडेलकर, जानकीराम सपकाळे, आशा ठाकूर, शरयू बोंडे व मंजुषा सोनार यांचा सन्मान करण्यात आला.

पुरस्काराचे स्वरूप सन्मानचिन्ह, सन्मानपत्र तसेच मंडळाच्या बोधचिन्हासह उद्दिष्टे असलेले किचेन असे होते. पुरस्कारार्थी मंजुषा सोनार, हरिश्चंद्र सोनवणे व आशा ठाकूर यांनी प्रातिनिधिक मनोगत व्यक्त केले.

यावेळी उल्हास चौधरी यांनी मार्गदर्शन करताना कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) मुळे विद्यार्थ्यांना रेडिमेड ज्ञान सहज उपलब्ध होत असल्याने त्यांच्या ज्ञानलालसेवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली. विद्यार्थ्यांनी तंत्रज्ञानाचा वापर ज्ञानवृद्धीसाठी करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.

समारोपाच्या अध्यक्षीय भाषणात सुनील जाधव यांनी निवृत्त शिक्षकांनी निवृत्तीनंतरही समाजोपयोगी व विधायक कार्यात सक्रिय सहभाग घ्यावा, असे आवाहन केले. सुशिक्षित समाजातही वाईट चालीरीती व अंधश्रद्धा वाढत असल्याबद्दल त्यांनी चिंता व्यक्त केली.

संस्थेचे सचिव प्रकाश बारी यांनी आभार प्रदर्शन केले, तर जनसंपर्क अधिकारी कैलास सोनार यांनीही मनोगत व्यक्त केले. नंदकुमार अहिरराव व स्वाती अहिरराव यांनी सूत्रसंचालन केले.

कार्यक्रमाच्या यशस्वितेसाठी संस्था संचालक उल्हास चौधरी, सहसचिव दीपक तांबोळी, सुनील नेमाडे, विवेक अमृतकर, इंदिरा जाधव, यशवंत चिरमाडे यांच्यासह समस्त संचालक मंडळाने परिश्रम घेतले. कार्यक्रमास पुरस्कारार्थी, त्यांचे कुटुंबीय व आप्तेष्ट तसेच शिक्षणप्रेमी ज्येष्ठ नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

कर्मकांडाला फाटा; सत्यशोधक विचारांचा जागर! अनोरेत दशपिंड व गंधमुक्ती विधी

धरणगाव प्रतिनिधी : धरणगाव तालुक्यातील अनोरे येथे ज्ञानेश्वर दत्तू महाजन यांचे वडील दिवंगत दत्तू हरी महाजन यांच्या दशपिंड, गंधमुक्ती व उत्तरकार्याचा विधी सत्यशोधक पद्धतीने पार पडला. पारंपरिक कर्मकांडांना फाटा देत महापुरुषांच्या विचारांना केंद्रस्थानी ठेवून हा विधी करण्यात आला.
कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला संत, महापुरुष व महामाता यांच्या प्रतिमांचे पूजन करण्यात आले. सत्यशोधक पद्धतीने विधी करताना सत्यशोधक विधीकर्ते शिवदास महाजन यांनी सत्यशोधक समाजाची प्रार्थना सादर करून उपस्थितांचे प्रबोधन केले.
यावेळी सत्यशोधक समाज संघाचे जिल्हाध्यक्ष पी. डी. पाटील म्हणाले, “अंधश्रद्धा व कर्मकांडापासून मुक्त होऊन सत्यशोधक विचारांनी मार्गक्रमण करणे गरजेचे आहे. शिक्षण हे मानवमुक्तीचे प्रभावी साधन आहे. ‘गुलामगिरी’ हा ग्रंथ सत्यशोधक समाजाचा जाहीरनामा आहे. समाजाने अंधश्रद्धा व कर्मकांडापासून मुक्त होण्यासाठी सत्यशोधक पद्धतीने विवाह, दशक्रिया विधी, गृहप्रवेश आदी विधी करावेत.”
तसेच मराठी वारसा या यूट्यूब चॅनेलवरील ‘सावित्रीबाई जोतिराव फुले’ मालिका सहकुटुंब पाहावी, त्यातून महापुरुषांचा खरा इतिहास समजून घ्यावा, असे आवाहनही पाटील यांनी केले.
माळी समाजाध्यक्ष हरी महाजन व सरपंच स्वप्निल महाजन यांनी मनोगत व्यक्त करून दिवंगत दत्तू हरी महाजन यांना भावपूर्ण आदरांजली अर्पण केली. सत्यशोधक विधीची प्रेरणा सत्यशोधक समाज संघाचे अध्यक्ष अरविंद खैरनार व सचिव डॉ. सुरेश झाल्टे यांच्याकडून मिळाल्याचे यावेळी सांगण्यात आले.
कार्यक्रमात उपस्थितांना महापुरुषांचे अनमोल ग्रंथ भेट देण्यात आले. तसेच रोकडे परिवाराच्या वतीने वडिलांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ शेत परिसरात लिंब, पिंपळ व वड या वृक्षांचे वृक्षारोपण करण्यात आले. रोकडे परिवाराच्या वतीने सत्यशोधक समाज संघाला ११०० रुपयांचा निधीही सुपूर्त करण्यात आला.
लवकरच अनोरे गावात मोठ्या स्क्रीनवर मराठी वारसा यूट्यूब चॅनेलवरील ‘सावित्रीबाई जोतिराव फुले’ मालिका दाखविण्यात येणार असल्याचे माळी समाजाध्यक्ष हरी महाजन यांनी सांगितले. तसेच अनोरे ग्रामस्थांनी यापुढे सत्यशोधक पद्धतीनेच विधी करावेत, असे आवाहन सरपंच स्वप्निल महाजन यांनी केले.
याप्रसंगी मधुकर नामदेव देशमुख (उपाध्यक्ष, बी. जे. विद्यालय), हरी तुकाराम महाजन (माळी समाजाध्यक्ष), स्वप्निल लक्ष्मण महाजन (सरपंच), भाऊसाहेब संभाजी पाटील (पोलीस पाटील), ज्ञानदेव राजाराम पाटील (विविध कार्यकारी सोसायटी चेअरमन), रवींद्र लोटन चव्हाण, त्र्यंबक रोकडे, रघुनाथ रोकडे, नामदेव रोकडे, सुरेश रोकडे, संतोष रोकडे, राजेंद्र रोकडे यांच्यासह गावातील सामाजिक, शैक्षणिक, पत्रकारिता, क्रीडा, साहित्य, राजकीय क्षेत्रातील मान्यवर तसेच आप्तेष्ट मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

शिरूडच्या तरुणाची भौतिक संशोधन प्रयोगशाळेत निवड साने गुरुजी विद्यालयाचा माजी विद्यार्थी अंतराळ संशोधनात देणार योगदान

अमळनेर : अमळनेर तालुक्यातील शिरूड गावातील सामान्य कुटुंबातील अमित वसंत अहिरे या तरुणाची भारतीय अंतराळ विभागातील भौतिक संशोधन प्रयोगशाळा (Physical Research Laboratory – PRL) या नामांकित संस्थेत टेक्निकल असिस्टंट पदावर अभिमानास्पद निवड झाली आहे. संपूर्ण भारतातून केवळ दोन जागांसाठी झालेल्या निवड प्रक्रियेत परीक्षा व कौशल्य चाचणी पार करून अमित यांनी हे यश मिळवले आहे. त्यांच्या या यशामुळे शिरूड गावासह अमळनेर तालुका आणि जिल्ह्याच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवला गेला आहे. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठीही त्यांची वाटचाल प्रेरणादायी ठरली आहे.

अमित वसंत अहिरे हे शिरूड येथील बांधकाम कामगार तथा सायकलपटू वसंत बळीराम अहिरे यांचे चिरंजीव आहेत. सामान्य कुटुंबातून आलेल्या अमित यांनी प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करत शिक्षण आणि करिअरमध्ये सातत्याने प्रगती केली. शालेय जीवनात अंगीकारलेली शिस्त, संयम, सचोटी, सातत्य आणि सकारात्मक दृष्टिकोन यामुळे आपल्या ध्येयाकडे वाटचाल करण्यास त्यांना मदत झाली.

अनेकदा कमी गुण किंवा मर्यादित शैक्षणिक संधी असल्यास विद्यार्थ्यांना करिअरविषयी चिंता वाटते. मात्र, अमित यांनी केवळ डिप्लोमा इंजिनिअरिंगचे शिक्षण घेतल्यानंतरही देशातील नामांकित अंतराळ संशोधन संस्थेत प्रवेश मिळवून आपली गुणवत्ता सिद्ध केली आहे. कठोर मेहनत, जिद्द, चिकाटी आणि नवीन काहीतरी करून दाखवण्याची इच्छा यामुळे त्यांनी हे यश संपादन केले.

अमित यांनी अमळनेर येथील साने गुरुजी विद्यालयात शालेय शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांनी राष्ट्रीय आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठीच्या शिष्यवृत्ती योजनेचा लाभ घेतला आणि या परीक्षेतही आपली गुणवत्ता सिद्ध केली. दहावीच्या परीक्षेत त्यांना ६५ टक्के गुण मिळाले. मात्र, या गुणांमुळे त्यांचा आत्मविश्वास कमी झाला नाही. स्वतःमधील प्रज्ञा आणि जिज्ञासा जिवंत ठेवत नवीन काहीतरी शिकण्याची आणि करण्याची प्रेरणा त्यांनी कायम ठेवली.

अमित यांच्या या वाटचालीत साने गुरुजी विद्यालयातील शिक्षक डी. ए. धनगर यांचे मार्गदर्शन तसेच आई-वडील आणि मित्रपरिवाराची मोलाची साथ लाभली. त्यांच्या प्रोत्साहनामुळे अमित यांनी शिक्षण आणि करिअरच्या प्रवासात सातत्य ठेवले. त्याच जोरावर २०२५ साली त्यांची जलसंपदा विभागात निवड झाली.

मात्र, शालेय जीवनात मिळालेली प्रेरणा आणि अंतराळ क्षेत्रात काहीतरी करण्याची जिद्द त्यांना स्वस्थ बसू देत नव्हती. दरम्यानच्या काळात भारतीय अंतराळ विभागातील भौतिक संशोधन प्रयोगशाळेत (PRL) टेक्निकल असिस्टंट पदाच्या संपूर्ण भारतातून केवळ दोन जागा उपलब्ध झाल्या. या पदासाठी त्यांनी परीक्षा दिली. त्यानंतर झालेल्या कौशल्य चाचणीतही त्यांनी आपले कौशल्य सिद्ध केले. देशभरातून मोठी स्पर्धा असतानाही अमित यांची या दोन जागांपैकी एका जागेवर निवड झाली.

या निवड प्रक्रियेत संपूर्ण भारतातून मोठ्या संख्येने उमेदवार सहभागी झाले होते. मात्र, स्वतः आत्मसात केलेल्या ज्ञानाचा आणि कौशल्याचा योग्य वापर करण्याचा निर्णय अमित यांनी घेतला. सातत्यपूर्ण अभ्यास, मेहनत आणि आत्मविश्वासाच्या जोरावर त्यांनी ही संधी मिळवली. त्यांच्या या निवडीमुळे कुटुंब, गाव, तालुका आणि जिल्ह्यासाठी अभिमानाची बाब निर्माण झाली आहे.

अमित यांच्या या यशाचा शिरूड ग्रामस्थांनाही आनंद झाला असून त्यांच्या सत्काराचा कार्यक्रम गावातील असंख्य नागरिकांच्या उपस्थितीत पार पडला. सामान्य कुटुंबातून आलेल्या एका तरुणाने आपल्या मेहनतीच्या जोरावर देशातील नामांकित अंतराळ संशोधन संस्थेत स्थान मिळवल्याने ग्रामस्थांनी त्यांच्या यशाचे कौतुक केले.

विपरीत परिस्थिती असली तरी योग्य संधी मिळवता येते, हे अमित यांनी आपल्या यशातून दाखवून दिले आहे. अपयशाने खचून न जाता जिद्द आणि सातत्याने प्रयत्न करत राहिल्यास ठरवलेले ध्येय साध्य करता येते, हा संदेश त्यांच्या प्रवासातून मिळतो. विशेषतः ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांनी परिस्थितीला मर्यादा न मानता आपल्या ज्ञानाचा आणि कौशल्याचा योग्य वापर केल्यास विविध क्षेत्रांत पुढे जाता येते, हे अमित यांच्या यशाने दाखवून दिले आहे.

अमित यांच्या या उल्लेखनीय निवडीबद्दल साने गुरुजी विद्यालयाचे अध्यक्ष हेमकांत पाटील, सचिव संदीप घोरपडे, मुख्याध्यापक सुनील पाटील, तत्कालीन मुख्याध्यापक एस. डी. देशमुख तसेच शिक्षक डी. ए. धनगर यांनी त्यांचे अभिनंदन केले.

भौतिक संशोधन प्रयोगशाळेत टेक्निकल असिस्टंट म्हणून कार्यरत झाल्यानंतर अमित यांना अंतराळ संशोधनाशी संबंधित विविध तांत्रिक कामांमध्ये योगदान देण्याची संधी मिळणार आहे. अंतराळात घडणाऱ्या विविध घडामोडींचा अभ्यास करणारे शास्त्रज्ञ आणि त्यांना तांत्रिक सहकार्य करणारे कर्मचारी यांच्या संयुक्त प्रयत्नांतून अवकाशाशी संबंधित अनेक प्रश्नांचा अभ्यास केला जातो. या संशोधन कार्यात अमित यांचे तांत्रिक योगदानही महत्त्वाचे ठरणार आहे.

सामान्य कुटुंबातून आलेल्या अमित यांनी डिप्लोमा इंजिनिअरिंगच्या शिक्षणानंतर मिळवलेले हे यश ग्रामीण विद्यार्थ्यांना आत्मविश्वास देणारे आहे. परिस्थितीपेक्षा जिद्द, सातत्य आणि ज्ञानावर विश्वास ठेवून प्रयत्न केल्यास मोठ्या संधी मिळवता येतात, हे त्यांच्या यशातून स्पष्ट झाले आहे.